فانتازیا از نگاه موسیقی و صدا

مقدمه

" زیبایی و روح موسیقی نباید منحصر به یک عده خاص شود ، بلکه  باید به راحتی و بدون قید وشرط در اختیار هر مرد ، زن و کودکی  قرار بگیرد " - لئوپولد     استوکوفسکی ،1940
"  فانتازیا...آغاز یک تکنیک جدید برای پرده سینما ست ... و یک پیشرفت بزرگ در زمینه ضبط صدا و تولید " – والت دیسنی ،1940

ایده کمپانی دیسنی در ارتباط با پیوند انیمیشن و موسیقی در سال 1929 و با سری انیمیشن های silly symphonies :

( The Skeleton Dance ،1929/ Flowers and Trees ،1932  - اولین تولید رنگی دیسنی /  The Old Mill،1937- اولین انیمیشن multi-plane) شروع شد که در آنها میکی عمدا حذف شده بود. در اواخر دهه 1930 با کم شدن محبوبیت میکی ، دیسنی به فکر یک ایده ی درخشان افتاد و آن ، بازی میکی در    silly symphoniesبراساس " شاگرد جادوگر" پل دوکاس بود .

دیسنی طی قرار ملاقاتی  در یک رستوران Beverly Hills ، این ایده را با استوکوفسکی ، که یکی از آهنگسازان و رهبران ارکستر معروف آن سالها بود در میان گذاشت ، که البته بعدا وی نیز پیشنهاداتی ارزشمند درجهت بهبود آن ، به دیسنی ارائه کرد.آنها خیلی زود این ایده را تبدیل به یک فیلم کردند که شامل آثار موسیقی مختلف ومتنوعی بود. دیسنی اولین بار اسم  آن را concert feature   گذاشت ولی استوکوفسکی  فانتازیا را پیشنهاد کرد ،  یک اصطلاح موسیقی به  مفهوم " آهنگسازی بطور آزاد و بر مبنای فانتزی و خیالات ، که در آن آهنگساز محدود به فرمهای از پیش طراحی شده  نیست " .این نام مناسبتر بود و سرانجام مورد توافق قرار گرفت.
                             

با اتمام تقریبی بخش مربوط به قطعه  شاگرد جادوگر ، دراوایل سال 1939 باقی طرح  فانتازیا  شروع به تولید شد و همان انرژی وتلاشی که برای ساختن جزئیات بخش  شاگرد جادوگر صورت گرفته بود ،برای ساخت ادامه پروژه وبخش های دیگر همراه با جزئیات مدنظر آن نیز، بخوبی  انجام گرفت.

ضبط
از 7 آپریل 1939 به مدت 2 ماه بطور شبانه روزی جلسات ضبط ادامه پیدا کرد و ارکستر فیلادلفیا توسط استوکوفسکی رهبری گردید . برای ضبط موسیقی از 44 میکروفون دینامیکیRCA   استفاده شد که به 6 گروه  تقسیم می شدند و صدای هر گروه از میکروفونها با هم میکس و سپس از طریق 6 کانال به دستگاههای ضبط انتقال می یافتند .این 6 گروه  که بر اساس جنس و کیفیت صدای سازها دسته بندی شده بودند ،عبارت بود از:

1.ویولن ها
2.ویولا ها
3.ویلنسل ها و کنترباس ها
4.سازهای بادی برنجی                                                 
5.سازهای بادی چوبی

6.تیمپانی و سازهای کوبه ای

که سپس این کانالها  نیز اضافه شدند :

7. میکس مونوی کانالهای 6-1
8. reverb  ( میکروفون دور از کل ارکستر)
9. کلیک تراک انیماتورها ( بعدا اضافه شد )

از 8 دستگاه  optical recorder برای ضبط استفاده شد که در نتیجه آن هر بخش از سازها  می توانستند بطور مجزا ضبط شوند و همچنین این امکان وجود داشت که گروه سازها را در میکس نهائی بتوان دوباره بالانس کرد .برخی اوقات گروه سازهای تکی در آخر روی یک تراک میکس می شدند. چند تکنیک ضبط صدایی که در ساخت فانتازیا ابداع شد و در دهه های بعد ، بعنوان یک رویه ی استاندارد برای ضبط موسیقی فیلم بکار گرفته شد عبارتند از:

- ضبط بصورت multi-track
( این شیوه ی ضبط این امکان را می دهد که صدای چند ساز را بتوان در آن واحد روی چند تراک مختلف ضبط کرد )
- میکس کردن صدای گروههای سازی چند میکروفونه قبل از مرحله ضبط
-   overdubbingیا  ضبط روی تراک از پیش ضبط شده

            صفحه 1                          صفحه 2                            عناوین مطالب