انیمیشن ایران- معرفی هنرمند- گفتگو با سرکار خانم ناهید صمدی امین ، کارگردان عاشورائیان

گفتگو با ناهید صمدی امین – کارگردان فیلم سینمایی انیمیشینی " عاشورائیان"
گزارشی از : مریم ثابت قدم اصفهان

به سفارش روابط عمومی مرکز فرهنگی و هنری صبا

حقوق تمامی تصاویر و فریم های مرتبط به فیلم عاشورائیان برای مرکز صبا محفوظ است

لطفاً خودتان را معرفی بفرمایید و بگویید از چه زمانی در حوزه انیمیشن به فعالیت حرفه ای مشغول هستید؟

من ناهید صمدی امین متولد 1344 هستم. فارغ التحصیل رشته گرافیک می باشم که پس از ارائه پایان نامه خود در سال 73-1372 در حوزه انیمیشن، به طور حرفه ای کار خود را در این زمینه دنبال نمودم.

عاشورائیان جزو چندمین کارهای شما بشمار می آید؟ و چه شد که کارگردانی این فیلم سینمایی را پذیرفتید؟
من در ابتدا فیلم های کوتاهی با موضوعات مختلف انجام دادم و بعلاوه تجربیاتی به شکل سریال نیز با همراهی مرکز فرهنگی هنری صبا و کانون پرورش فکر ی کودک و نوجوان داشته ام که از جمله آنها " خداوند لک لک ها را دوست دارد " و " پرنده آهنگساز " بوده اند.

در همان هنگام که درگیر سریال ها بودم ؛ فیلمنامه عاشورائیان به صورت مجموعه سیزده قسمتی با نام " یاران عاشورا" در صبا مطرح شد. و من به واسطه عشق وافری که از دوران کودکی به حضرت امام حسین "ع" داشتم ؛ داوطلبانه کارگردانی آنرا برعهده گرفتم. در واقع این طلب و آرزو ی من به عنوان یک فرد شیعه است که من را بر آن واداشت که فرصت را مغتنم شمرده و رسالت خود را در این میان با بیان حوادث عاشورا در قالب انیمیشن به انجام رسانم.
از آنجا که این فیلمنامه دارای نقاط ضعفی بود ؛ لذا چندین بار آنرا ویرایش و بازنویسی نمودیم تا به یک فیلم سینمایی تبدیل گردد که اگرچه محتوای اثر ظاهراً با موضوعیت عقیل است ؛ حال آنکه موضوع اصلی آن سید الشهدا وحوادث کربلا است.

تهیه این فیلم چه مدت بطول انجامید ؟
بطور کلی انجام این پروژه نزدیک به چهار سال طول کشید . البته بخشی از این تأخیر بواسطه تغییرات در مدیریت صبا و بخش دیگر مرتبط با سخت گیری من در حین کار بود ؛ بطوری که در بخش پیش تولید ، کار بر روی استوری برد و لی اوت آن را با مطالعه و پژوهش های بسیار و قرین به دو سال کار سنگین و فشرده انجام دادیم. زیرا به عقیده من نگرش مخاطب و بیننده برای یک کارگردان اهمیت فراوانی دارد و لذا باید سعی کند که با ارائه یک کار شاخص به مخاطبین خود ارزش و احترام قائل باشد.

آیا پس از اتمام مراحل تولید ؛ این فیلم در سینماهای ایران به نمایش گذاشته شد؟
قرار بودکه این فیلم در یک مدت زمانی در سینماها پخش شود. اما به دلیل مشکلات مرتبط با گیشه و اکران ، محتمل بود که نمایش چنین فیلم هایی در موضوعیت مذهبی قادر به بازگرداندن سرمایه اولیه نباشد. لذا از همان ابتدا در تلوزیون پخش شد که البته با اکران آن در تلوزیون ؛ مجوز حضور در جشنواره فجر را از دست داد. اما در همان سال یعنی1387 جوایز متعددی را در جشنواره های مختلف به خود اختصاص داد که از آن جمله کسب مقام در جشنواره " مذاهب دنیا " کشور ایتالیا ، احراز رتبه نخست خانه سینما ، دیپلم افتخار در جشنواره پویانمایی تهران و کسب مقام های دیگری در جشنواره رشد و جشنواره هنرهای دیجیتال و غیره بوده است.البته باید خاطر نشان نمایم که این فیلم در زمان حضور در جشنواره مذاهب دنیای کشور ایتالیا با استقبال بی نظیری روبرو شد ؛ بطوری که برای اروپائیان تولید ونمایش این فیلم در ایران آنهم با چنین قابلیت ها و شاخصه های فنی بسیار حیرت انگیز بود.

در مورد تکنیک های بکار رفته در این فیلم بگویید.
تکنیک بکار رفته Paper و Computer assistant است. به این معنا که صرفاً همه کارها به شیوه کاملاً رایانه ای انجام نگرفته است.می توان گفت که یک سوم کار که بخش اصلی را تشکیل می دهد بطور دستی و دو سوم دیگر از طریق رایانه تحقق پذیرفته است. بخشی از کار نظیر رنگ آمیزی ، چیدمان ، کامپوزیت و اجرای بک گراند ها به صورت دستی اجراء و سپس در رایانه اسکن شده است و بخش دیگری از کار ، همچون جلوه های بصری ( Visual Effects ) که قسمت اعظم این فیلم را تشکیل می دهد کاملاً رایانه ای بوده است.
شاید یکی از شاخصه های اصلی این فیلم ، رنگ آمیزی آنست که نظر بسیاری از افراد را به خود جلب کرده است. در حقیقت ما در حین انجام این پروژه ، به مدت سه ماه پیوسته ، رنگ ها را اصلاح و ادیت می کردیم.

این فیلم از چه شاخصه های دیگری بهره مند است که برای شما نیز بعنوان یک کارگردان حائز اهمیت است؟
صدا گذاری دو شخصیت اصلی این فیلم یعنی مسلم ابن عقیل و عبید ا... بن زیاد یکی دیگر از شاخصه های این فیلم است که توسط جناب آقای بهرام زند و آقای عرفانی انجام گرفت و تأثیرات شگرفی نیز به همراه داشت. و لذا جای دارد که از ایشان کمال قدردانی را داشته باشم. زیرا قابلیت بهینه دوبلاژ و صداگذاری است که به یک موضوع حیات می بخشد.
همچنین موسیقی این متن با نظارت جناب آقای علی قربانی بوده است . ایشان معتقد بودند که بواسطه حال و هوای این فیلم و موضوعیت عاشورایی آن باید سازها بطور اکوستیک در فیلم نواخته شوند و دیجیتالی نباشند. لذا با تجربه ای که در موسیقی مذهبی در فیلم هایی نظیر " روز واقعه " داشتیم ؛ بررسی در این مورد انجام گرفت و سپس تک تک نوازندگان سازها را نواختند و پس از ضبط آن ، خروجی اثر در فیلم قرار گرفت. می توان گفت که وجود چنین شاخصه هایی است که فیلم عاشورائیان را از دیگر انیمیشین های ایرانی متمایز کرده است.

این فیلم از طراحی خوب شخصیتهای مختلف برخوردار است. مسئولیت طراحی کاراکتر برعهده چه کسانی بوده است؟
آقای امین فرامرزیان به همراه آقای مصطفی سید حسینی که طراح اصلی کاراکتر مسلم بن عقیل در تمام پلان ها بوده اند؛ بطور پیوسته در این فیلم همکاری نزدیک داشته اند. از آنجا که پس از طراحی ، این کاراکترها به جهت پویانمایی به دست انیماتور می رسد ؛ لذا میان طراحی کاراکتر و مراحل پویایی آن تعاملی برقرار شد ؛ اینچنین پس از روتوشی ، مجدداً برای تولید تحت نظارت ایشان آداپته می شدند. و اینچنین بود که هر دو ، کاراکترهای مختلفی را در صحنه های مختلف این فیلم خلق کردند.

شما از جمله کارگردانان انگشت شمار خانم هستید که یک فیلم بلند سینمایی انیمیشنی را با موفقیت کارگردانی کرده است. نگرش و عملکرد اطرافیان و بطور کلی جامعه صنعتی انیمیشن ایران نسبت به ویژگی و نگرشهای شما در این حوزه چگونه بوده است؟
خوشبختانه در حوزه انیمیشن ، خانم ها فعالیت های گسترده ای داشته اند. و این روند رو به رشد است. اما خوب ، حقیقت آن است که کارگردانی یک فیلم بلند انیمیشنی با موضوعیت مذهبی و حماسی ؛ چالش های بسیاری را در مراحل تولید و اجراء پیش روی من بعنوان یک خانم قرار داد. اما هرگز واکنش من نسبت به این موضوع سخت گیرانه نبوده است ؛ بطوری که هرگز آن را بعنوان یک مانع تلقی نکرده ام. گرچه متاسفانه شاهد بوده ایم که نگرش برخی از افراد نسبت به این موضوع گاهی باعث می شود که در کسب موفقیت ها و رتبه ها ، اجحافی در حق خانم ها صورت گیرد و یا آنکه قابلیت ها و توانمندی آنان در اجرای یک پروژه نادیده گرفته شود.اما به نظر من آنچه که همواره شایان اهمیت است ؛ مبحث مرد یا زن بودن نیست ؛ بلکه این تلاش و تخصص است که معیار موفقیت ما را شکل می دهد. نظر من آن است که به مرور زمان این مشکلات کاملا ً حل می شود.

آخرین پرسش من در ارتباط با انیمیشن ایران است. گاهی سیاست گزاریهای نادرست نظیر انبوه سازی در تولید ، باعث رکود و عدم رشد این فناوری در ایران شده است. نظر شما در باره صنعت کنونی انیمیشن ایران چیست؟
اینکه در دوران پیشین، بواسطه عدم تجربه و تخصص بهینه، ضربه های شدیدی بر بدنه انیمیشن ایران وارد شد را نفی نمی کنم. اما در این دوره اگر چه نسبت به سایر کشورهای مترقی در شناخت انیمیشن و حتی انتخاب موضوع فیلم و فیلم نامه نویسی( استوری برد ) دچار ضعف های متعددی هستیم ؛ اما بطور مثال مدیریت موجود در مرکز صبا سعی دارد که این ضعف ها و خلاء ها را بر طرف نموده و سمت و سوی اجراها را به سمت پیشرفت این صنعت بکشاند. لذا چنین اقداماتی بسیار تحسین برانگیز است. اگر این اهداف با گامی مستمر ادامه یابد ؛ انشاءا... در چند سال آینده شاهد اتفاقات خوبی در این عرصه خواهیم بود.

اگر سخنی دارید که مایل به گفتن آن هستید ؛ خواهش می کنم بفرمایید.
من افتخار همکاری با اساتید مختلفی را داشته ام و حاصل کار خود را مدیون تجربیات ارزنده ایشان می دانم که برخی هم اکنون در ایران حضور ندارند . فرصت را مغتنم شمرده ؛ از ایشان کمال قدردانی و سپاس را دارم.

ما نیز از شما متشکریم. همیشه موفق و مؤید باشید.

تاریخ آپلود : 26/12/2009

با قدردانی ویژه از مسئولان محترم روابط عمومی مرکز صبا ؛ که مقدمات این مصاحبه را برای سایت انیمیشن دیتا فراهم آوردند.

عناوین مطالب