نقش کمیک استریپ در تولید انیمیشن

امروزه جایگاه ویژه داستان های مصور دنباله دار در چرخه صنعت سرگرمی سازی انکار ناشدنی است. در اثبات اهمیت این نوع هنری ، همین بس که با نگاهی گذرا به تاریخچه و شرایط کنونی حاکم بر صنعت انیمیشن در می یابیم ، آمریکا و ژاپن دو قطب مهم جریان اصلی انیمیشن در جهان و در صنعت نشر کتاب های کمیک هستند و در این زمینه دارای سابقه و صاحب سبک اند. جالب آنکه شیوه و سبک شخصیت پردازی و روایت داستان ، دکوپاژ و ساختار گرافیکی آثار انیمیشن و سینمای زنده این کشور ها نیز متأثر از سبک کار طراحان کمیک استریپ آنان است و این مسئله در انیمیشن ژاپن و سینمای زنده آمریکا بروز بیشتری دارد.

از میان انبوه این فیلم ها و سریال ها می توان به آثار شاخصی نظیر سوپرمن ، بتمن ، اسپایدرمن ، تن تن ، تارزان ، هالک ، اسنوپی و سین سیتی اشاره کرد. صنعت سرگرمی سازی نیز از اغلب این آثار بطور مکرر اقتباس کرده است . بعنوان نمونه تا زمان حاضر سه مجموعه تلوزیونی ، سه بازی ویدئویی و هشت فیلم بلند سینمایی و دو نمایش موزیکال از کاراکتر تن تن اقتباس شده است. گاهی داستان ها و کارکتر های خلق شده در سینمای زنده یا انیمیشن ، بعد از اکران فیلم و حتی همزمان با آن دوباره در قالب داستان های کمیک استریپ جان گرفته اند.در اینجا کمیک استریپ را می توان یکی از مراحل پس از تولید این نوع فیلم ها بشمار آورد. قسمت اول فیلم جنگ ستارگان از جلمه فیلم هایی است که پس از تولید، به صورت کمیک استریپ منتشر شد. در زمینه سینمای انیمیشن می توان به نشریه داستان ها و کمیک استریپ ها والت دیزنی اشاره کرد.

ژاپنی ها امروزه از یکه تازان این عرصه محسوب می شوند و سبک شان ، یکسره متمایز از سبک های آمریکایی و اروپایی است، سبکی که ویژگی ها و مشخصات خاص خود را دارد. صنعت انیمیشن ژاپن این جهش برق آسا را مرهون سابقه طراحان این کشور در هنر  مانگا و کمیک استریپ های سبک ژاپنی است.در اروپای غربی ، کشورهایی نظیر بلژیک ، فرانسه و بریتانیا از کشورهای شاخص در  این زمینه بشمار می آیند. این کشور ها قبل از آنکه بازارهای جهانی را فتح کنند ؛ در ابتدا بازارهای داخلی شان را به مدد کمیک استریپ و سپس فیلم های انیمیشن و زنده تسخیر کردند. آنها راز جذب و حفظ مخاطب عام را بیشتر در قالب کمیک استریپ آزموده و سپس آنرا در تولید فیلم بکار بستند.

در حدود چند دهه گذشته ، کمیک استریپ ها در یک سمت و سینما و تلوزیون در سوی دیگر تأثیرات متقابلی را روی یکدیگر گذارده اند. جالب آنکه این ارتباط دو سویه است و هیچ کدام خود را بی نیاز از دیگری ندانسته اند. زمانی که صنعت تولید فیلم در یک کشور ، دوران رکود خود را طی می کند ؛ کمیک استریپ می تواند به یاری آن بشتابد و حتی در مواقعی جایگزین شود و ضعف ها را پوشش دهد. بر عکس در زمان رونق فیلم سازی ، کمیک استریپ به عنوان مدیومی مستقل به مسیر خود ادامه داده و بعنوان مکمل یا حتی رقیب انیمیشن مطرح می شود.

شاید اولین و مهمترین کمکی که یک تهیه کننده انیمیشن می تواند از سوی داستان های کمیک استریپ دریافت کند ؛ ایده و دستمایه اولیه برای شروع به کار یا حتی داستان کاملاً آماده برای تولید باشد. کتاب های کمیک ، داستان های مصور دنباله دار و رمان های گرفیکی از جمله آسان ترین و بهترین مواد خام برای تولید انیمیشن هستند. در تابستان هر سال ، شهر سن دیه گو میزبان همایشی به نام Comic – Con است که بزرگترین گردهمایی در زمینه کتاب ها و مجلات مصور دنباله دار در جهان بشمار می رود. در این نمایشگاه مالکیت بسیاری از داستان ها به شبکه ها و استودیو های فیلم سازی فروخته شده اند که آثاری از قبیل ماسک و اسپاون از آن جمله اند.

عبارت کمیک استریپ یا داستان های مصور دنباله دار ، همواره واژه استوری برد را به ذهن متبادر  می کند. فن طراحی کتاب های کمیک می تواند پایه و اساس مطلوبی برای فن استوری برد و در نتیجه افزایش کیفیت دکوپاژ ، کارگردانی و تدوین در تولید فیلم ها باشد. جیمز فرایولی در کتاب طراحی فیلم نامه مصور در توصیه به افرادی که خواهان فراگیری استوری برد هستند چنین آورده است : " ابزار آموزشی دیگری که با آن می توانید سلول های مغز خود را برای تفکر تصویری تمرین دهید ؛ داستان های مصور است . این داستان ها منبع ارزان و مناسبی برای یادگیری روش بیان داستان از طریق تصاویر هستند."
 هر قاب طراحی شده ، زاویه دوربین یا نگاه خاصی را بیان نموده و محل قرارگیری شخصیت ها ، حرکت بدن ، و صحنه را نشان می دهد. اگرچه فیلم نامه های مصور هیچ وقت به دقت و ریز نقشی داستان های تصویری دنباله دار نیستند ؛ ولی شباهت زیادی با آنها دارند. در حقیقت بعداً متوجه خواهید شد که بسیاری از طراحان فیلم نامه مصور پیش از این به نوعی در صنعت طراحی داستان های مصور دست داشته اند. داستان های مصور دنباله دار مملو از تصاویر فیگورهای انسان یا حالات مختلف است و اینگونه بنظر می آیند که از زوایه خاصی کشیده شده اند.
کارکرد دیگری که هنر کمیک استریپ در رابطه با صنعت فیلم سازی دارد ؛ اینست که ما را قادر می سازد تا گنجینه غنی ادبیات ، داستان ها و اسطوره های کهن و داستان های مدرن تر خود را در وادی گفتار و کلمات به قلمرو تصاویر نمایشی بکشانیم و آنها را به صورت دکوپاژ شده در این قالب ثبت کنیم.

 

منبع متن :

گزیده ای از اثر کمیک استریپ حلقه مفقود شده در تولید انیمیشن - حسین ملایمی – فصلنامه انیمیشن خط خطی سال دوم – شماره سه و چهار 

منبع تصاویر : The Funky Phanton book

1388/05/08