جنس جلوه های بصری موجود در سریال یوسف پیامبر ، به انواع مختلف قابل تقسیم است. برخی از قسمت ها تکثیر جمعیت ها و بناهای تاریخی بود. برخی ، رخدادهایی نظیر طوفان شن و تغییرات رنگی تبدیل روز به شب و یا تغییر رنگ درختان ( برای نمایش سالهای قحطی ) بوده اند. در برخی موارد نیز بناهای خاصی نظیر اهرام ثلاثه را با شیوه matte painting به نما اضافه می کردیم. اینکار حتی در نماهای متحرک پرسپکتیو نیز تحقق یافت. در خواب ها نیز از جمله رویای حضرت یعقوب ما از تکثیر دو سگ به یازده گرگ  استفاده کردیم و با اختلاف زمانی حاصله ، این تصاویر را کامپوزیت نمودیم . همگی این پلان ها در روز فیلمبرداری شده است. اما  با تکنیک پرده آبی پس زمینه را ایجاد کرده و سپس با شیوه تبدیل روز به شب ، نمای شب را خلق کردیم.

 

توضیحات تصویر 5 از آنجا که نورپردازی فضاهای لانگ شات طبیعی در شب با القای نور مهتاب و عدم حضور نورهای موضعی مشکلاتی از جمله رویت منابع نوری بکار رفته و عدم یکدستی نور در سراسر فضای تصویری را ایجاد می نماید، تصمیم بر این گرفته شد تا فیلمبرداری در روز انجام گردد و سپس کل سکانس به شب تبدیل شود. از آنجا که نمای حضرت یعقوب از زاویه پایین فیلمبرداری می شد پس نیاز به رویت ستاره ها هم بود، بنابر این از تکنیک تراکینگ بهره بردیم و ستاره ها را در نمای متحرک از حضرت یعقوب ترکیب کردیم. نکته بعدی که بسیار حائز اهمیت است عدم امکان حرکت چندین گرگ با هم در یک مسیر جلوی دوربین است که برای ساخت این نماها از تکثیر گرگها در نماهای لانگ شات و کروماکی در نماهای بسته استفاده شد. در نمای سقوط کودک به دره نیز از ادواتی جهت مهار سقوط بازیگر استفاده شد تا به او آسیبی وارد نیاید و در نهایت همه آنها در تصویر نهایی حذف گردیدند.

 

در خوابی که استعاره از حضرت یوسف است ؛ مشاهده می کنید کودکی به دره سقوط می کند. اگر به یاد داشته باشید سقوطی کاملاً کنترل شده بود و با ادواتی از آسیب دیدگی احتمالی کودک ممانعت شد. سپس ادوات در نماها حذف شدند تا بیننده متوجه آنها نگردد. خواب دیگر مربوط به رویای حضرت یوسف و سجده یازده ماه و ستاره است که بر او سجده می کنند. در این مورد صحبت های زیادی با کارگردان داشتیم ؛ مبنی بر اینکه این نورها چگونه به حضرت یوسف سجده کنند و چه دارای چه حرکتی که مفهوم سجده را تداعی نماید؟ بعد از گفتگو های متوالی دریافتیم که حتماً این نور باید هیبت بشری به خود بگیرد. زیرا سجده نیز یک رفتار انسانی تلقی می گردد. اینچنین حجم نورها از هیبت انسانی برخوردار شده و در حالی هنوز نورانی بودند به سمت حضرت یوسف سجده کردند.

آیا می شد در این قسمت از بداعت و نوآوری دیگری در به تصویر کشیدن سجده ماه و ستارگان بهره برد؟ تا جایی که می دانیم در تاریخ مؤکداً به سجده ماه و ستارگان در رویای حضرت یوسف اشاره شده است. بعلاوه اگر ما تنها سجده در هیبت انسانی را مد نظر قرار دهیم ؛ پرسشی مطرح  می شود مبنی بر آنکه پس فرشتگان و مخلوقات فرا بشری که از هیبت انسانی برخوردار نبودند ؛ چگونه بر انسان سجده کردند؟

در واقع ، فیلم برگرفته از یک تفکر تثبیت شده است و صاحب تفکر ( کارگردان ) است که اندیشه خود را در فیلم به نمایش می گزارد. در قرآن نیز اشاره شده است که فرشتگان در محضر پیامبران به قالب انسانی در آمده اند تا قابل رؤیت گردند. از اینرو ما نیز به کالبد انسانی رجوع کردیم تا هم تفهیم سجده باشد و هم که از مفاهیم قران دور نشویم.
اما اینکه بگوییم آیا می شد نوآوری های دیگری در آن ایجاد کرد مسلماً پاسخ شما مثبت است. اما کارگردان قصد ایجاد هیچ بدعت و نوآوری را نداشت. می خواست هر آنچه که در تفکر اوست ؛ مطابق اعتقادات مذهبی و قرآنی باشد. حال اگر هم که قرار بود جلوه بصری دیگری بر آن اجرا گردد؛ باز هم باید در هیبت انسانی رخ می داد. در اینصورت اجزای دیگری نظیر بال و یا نورهای متمادی به آن افزوده می شد و یا در پوشش محوی فرو می رفت.

 

توضیحات تصویر 6 در این خواب حضرت یوسف خود را در بیابانی در تاریکی می یابد و متوجه فرود آمدن نوری از آسمان می گردد. این نور قصر و تخت پادشاهی را برای آن حضرت می سازد و فرشتگان حضرت یوسف را دعوت به تخت پادشاهی نموده و لباسش را مبدل به لباس پادشاهی می کنند. سپس آن حضرت متوجه فرود آمدن خورشید و ماه و یازده ستاره می گردد که به آن حضرت سجده می کنند. از نکات مهمی که در شکل دادن این سکانس وجود داشت به تصویر کشیدن سجده خورشید و ماه و ستاره بود که پس از بررسی انواع حالات ممکن جهت انتقال بهترین تصویر به این نتیجه رسیدیم که اجرامی چون خورشید و ماه و ستاره که در تصویر به شکل نور رویت می گردند باید برای سجده هیبت انسانی بیابند زیرا سجده مفهومی است که در هیبت انسانی برای مخاطب مفهوم خواهد بود. پس نورها به هیبتی انسانی مبدل شده و سپس سجده نمودند. تمامی فضاهای بیابان سنتتیک و ساختگی است و انیمیشن فضای قصر بر اساس دکور موجود طراحی و اجرا گردیده است. هیبت های انسانی خورشید و ماه و ستاره نیز در فضای کروماکی فیلمبرداری شده و در پس زمینه سنتتیک نیمی بیابان و نیمی قصر با انیمیشن فرود نورها ترکیب شدند.

بنا به تأکید کارگردان و تهیه کننده    آقای فرج اله سلحشور  که   ارتقاء کیفیت تصاویر را مد نظر قرار داده بودند ؛ این سریال بر خلاف سایر سریال های تلوزیونی دیگر ،کاملاً 35 میلی متری و مشابه پروژه های سینمایی فیلمبرداری شد.

در این سریال ، سه خواب یعنی  رشد ساقه های گندم  در بین ساقه های خشک، بلیعده شدن گاوهای فربه توسط گاو های لاغر و پرواز کلاغ ها بر فراز سر دو زندانی نیز قابل مشاهده است. از آنجا خلق این پلان ها در واقعیت امکان پذیر نیست ؛ لذا ملزم به استفاده از نرم افزار و فیلمبرداری فتورئالیستی شدیم. مدل سازی و پویا نمایی ساقه های گندم  در نرم افزار Lightwave انجام گرفت. کل سکانس انیمیشن است و اغراق در آن، بدیهی است.در خواب گاو ها هم ، بخشی از فیلم بطور واقعی و بخش دیگری در نرم افزار Lightwave مدل سازی و پویا نمایی شد. و سپس در نرم افزار ZBrush , Mudbox  جزئیات پوستی displacement map ها یی را به آن افزودیم و به شکل فتورئالیستی و طی فرایند کامپوزیت با گاو های زنده هماهنگ کردیم. در این پلان می خواستیم گاوی، گاو دیگر را ببلعد و نه اینکه تکه تکه کند . در صدد بودیم که بیننده وحشت فرعون را کاملاً دریابد . خوب ما با بهره مندی از ترکیب نرم افزارهای مختلف این رخداد را کاملاً در فضای انیمیشن در معرض نمایش قرار دادیم.

 

توضیحات تصویر 7  از آنجا که گندمهای زرد حس گندم رسیده را دارد برای انتقال حس بیماری و قحطی از گندمهای رنگ پریده و کم دانه استفاده شده تا این حس منتقل شود. مدل سه بعدی گندم ها با جزئیات بالا ساخته شدند و جنسیت گندم از نمونه های واقعی استخراج شده و مدل سه بعدی گندم با جنسیت کامل تکمیل گردید. از آنجا که این گندم ها باید حرکت کرده و بدور یکدیگر می پیچیدند نیازمند اسکلتی حرکتی بودند. که این اسکلت به ساختار مدل آنها اضافه گردید. و مورفهای حرکتی که جهت ایجاد حس نسیمی ملایم برای دور شدن از ایستایی گندم ها و افزایش باورپذیری به نما اضافه گردیدند. در پایان سکانس نیز انیمیشن ذره ای برای نابودی کلیه گندم های بیمار بکار رفته است.

به نظر می رسد نور پردازی ،مدل سازی و تکسچرینگ گاوها از کیفیت لازم برخوردار نبوده اند. بعلاوه گاو لاغر همانند یک افعی ،گاو فربه را می بلعد . با در نظر گرفتن اینکه افعی تنها دو دندان نیش در هر فک داشته و گاو از چندین دندان آسیاب برخوردار است ؛ دو پرسش را برایمان مطرح می کند که آیا گاو لاغر فاقد دندان بوده است؟ و اگر دندانی داشته آیا بهتر نبود که له شدن گاو فربه که با خونریزی نیز همراه است ؛ کاملاً در  این نمایش دیجیتالی مورد ملاحظه واقع گرایانه ای قرار  بگیرد؟

متاسفانه این صحنه ها در تلوزیون بسیار تاریک پخش شد. برخی دلیل آنرا عدم کیفیت لازم می دانستند. در حالی که در DVD های موجود نشان دادیم که نورپردازی آن موردی نداشته است. خوب گاو لاغر بنا به پیشنهاد کارگردان بسیار لاغر مدل سازی شد. اما تکسچرینگ هیچیک از آنها  مشکلی ندارد. در این تصاویر قرار بر این بود که گاو آنقدر دهان خود را بگشاید که شکم گاو فربه در دهان او جای گیرد. لذا گاز زدن آن کمی غیر عادی بود. در حقیقت ما نمی خواستیم که زمان مونتاژ را طولانی کنیم. اگر پلان ها در ریتم فیلم  بیش از اندازه طولانی شوند ؛ توالی معنی را از بین می برند. دلیل دیگر آنست که اگر ما این نحوه گاز زدن و له کردن را مد نظر قرار می دادیم ؛ باید جزئیات بیشتری را بدان می افزودیم. لذا در یک نمای کوتاه یا باید چیزی بطور  کامل نمایش داده شود و یا از آن صرفنظر گردد. در این نما مشاهده می کنید که گاو در حالی که هنوز پاهایش بر زمین است بلیعیده می شود. حال آنکه اگر توسط گاو لاغر گاز زده می شد ؛ باید در ابتدا مانند هر موجود زخمی دیگری بر زمین می افتاد. در این پلان حتی نمی بینیم که شکم گاو لاغر از بلیعدن چنین حجم عظیمی بزرگ شود؛ زیرا گاو لاغر نمودی از سالهای قحطی است که سالهای پر برکت را نابود می کنند.

 

توضیحات تصویر 8 سکانس خواب گاوها یکی از مهمترین بخشهای جلوه های بصری سریال حضرت یوسف است که در این سکانس فرعون(آمن هوتپ چهارم) در خواب می بیند که هفت گاو چاق از نیل بیرون آمده و در ساحل نیل به چرا مشغول میشوند و سپس آب نیل فرو رفته و از بستر خشکیده نیل از زیر خاک هفت گاو لاغر و مهاجم بیرون آمده و هفت گاو چاق را می بلعند. جلوه های بصری این سکانس مشتمل بر چندین بخش است که در اینجا به شرح مختصری در رابطه با انواع روشهای بکار رفته در آنها می-پردازیم.
آسمان شب:
در این پلان ماه در آسمان پرستاره همراه با ابرهای نازک و متحرک به صورت انیمیشن فتورئالیستیک ساخته شدند. از آنجا که امکان فیلمبرداری همزمان ماه و ستاره ها با دو دیافراگم متفاوت وجود ندارد این روش را برای ساخت این نما بکار بردیم.
نیل:
در دو نما رودخانه نیل نیاز به دستکاری داشت، یکی در نمای بیرون زدن آب از مرکز نیل و دیگری نمای فرو رفتن آب نیل و خشک شدن آن. در بخش اول حرکت موجهای روی نیل با استفاده از ترکیب سه بعدی تکثیر و برجسته شدند و در نمای فرو رفتن آب  بخش گود رودخانه بصورت انیمیشن سه بعدی ساخته و با نمای اصلی ترکیب گردید و بستر رودخانه نیز از ترکیب نماهای موجود دیگر ساخته و در زیر انیمیشن آب به نمای اصلی اضافه گردید.



آیا این صحنه ها از کانسپت اولیه برخوردار بودند؟ و زمانی که برای خلق انیمیشنی این صحنه صرف شده ؛چقدر بوده است؟

متأسفانه از هیچ کانسپت اولیه ای برخوردار نبودند و تنها با اتخاذ از اندیشه کارگردان در ابتدا فیلمبرداری شدندو  پس از درک نواقص موجود سریعاً اینکار طی فرایند مدل سازی تحقق یافت. حدود چهل روز به مدل سازی ، تکسچرینگ  و رندرینگ آن اختصاص یافت. و بعلاوه به دلیل زمان محدود ما و حجم بالای رندرینگ مجبور به حذف برخی جزیئیات شدیم تا فرایند رندرینگ به سرعت انجام گیرد.

 

توضیحات تصویر 9 گاوها:
سه گاوه چاق در زمان تولید در نماهای مستقل فیلمبرداری شدند و در نمای روبرو در کنار هم ترکیب شدند تا به تعداد هفت گاو در یک نما برسیم. از آنجا که نماهای موجود دارای حرکات ناخواسته بودند مجبور به حذف حرکت دوربین در آنها شدیم تا بتوانیم ترکیب درستی را بدست آوریم.

گاوهای بد:
گاوهای بد از لحاظ جنس مشتمل بر دو بخش هستند. بخش اول رئال است که گاوهایی هستند که از زیر خاک سربیرون آورده و خودنمایی می کنند و بخش دوم گاوهای انیمیشنی  هستند که گاوهای چاق را می بلعند. اینجا درمورد گاوهای انیمیشنی و مراحل ساخت آنها صحبت می کنیم.

گاوهای انیمیشنی:(Geometry)
برای ساخت مدل سه بعدی گاوهای لاغر از ترکیب نماهای موجود به تصویر روبرو دست یافتیم و سپس مدل سه بعدی را از روی تصویر موجود طراحی کردیم. مدل گاو خوب را نیز به همین روش ساختیم.

 

جنسیت مدلهای سه بعدی:(Material)
مدلهای سه بعدی نیاز به جنسیت مناسبی داشتند تا با گاوهای زنده هماهنگی لازم را بدست آورند بنابر این در ابتدا از جنسیت موجود در نماهای زنده فیلمبرداری شده نقش پوست گاوها را بطور مستقل ساختیم و بر روی مدلها با تکنیک UV درج نمودیم. برای ایجاد جزئیات برجستگیها و فرورفتگیهای پوست گاوها از Displacement Mapping و از آنجا که پوست گاو از جنس چرم است و در زوایای متفاوت به نور پاسخ متفاوتی میدهد برای ایجاد حس چرمی بودن پوست گاو از روش Normal Mapping  بهره بردیم. از آنجا که لازم بود گاوهای لاغر بسیار ترسناک به نظر برسند برای ایجاد دنده های زیر پوست روشهای ذکر شده بسیار کارآمد بوده و ناممکن را ممکن نمودند.

متحرک سازی بلع گاوها(Rigging & Animating) :
پس از اتمام مراحل مدلسازی گاوهای چاق و لاغر (Geometry)  و اتمام مرحله جنسیت (Material)  نوبت به متحرکسازی رسید. این مرحله مشتمل بر دو بخش مورف (Morph) و اسکلت سازی(Rigging)  است. از آنجا که بلعیدن شدن گاوی توسط گاو دیگر اتفاقی غیر واقعی و سورئال است برای ایجاد حس لازمه هر پلان از این سکانس بطور مستقل اسکلت گذاری و متحرکسازی گردید. اسکلت بندی گاوها بر پایه اسکلت آناتومیک گاو با تغییراتی بر اساس نیاز متحرکسازی اجرا گردیده و حرکات اسکلتی با حرکات ارگانیکی مورف دهان و چینهای پوستی زیر گردن ترکیب و در نهایت به حرکات دلخواه رسیدیم.

 

 

چرا بیشتر از پرده آبی استفاده شده است . نظرتان در مورد پرده سبز چیست؟

در کارهای سینمایی و نگاتیوی بیشتر از پرده آبی استفاده می شود. زیرا بهتر به نگاتیو جواب می دهد. اما در پروژه های دیجیتال برای متمایز سازی بهتر رنگ ها ، پرده سبز کاربرد بیشتری دارد.
 

گزارشگر : مریم ثابت قدم اصفهان

تاریخ آپلود : 04/03/2010

 

پیشنهاد سایت انیمیشن دیتا برای مطالعه بیشتر :

سایت دکتر امیر رضا معتمدی

 

ادامه دارد... گفتگو با دکتر معتمدی - قسمت دوم

©  Copyright 2010/ Animationdata.com & Partners

 

                                  صفحه 1                  صفحه 2                   عناوین مطالب